!
Listy z Afryki
Henryk Sienkiewicz

Listy z Afryki

HistoryContemporary literature
!
0 Ratings
!
Want to Read
!
Reading
!
Read
!
INFO
!
MOJOS
!
REVIEWS
SUMMARY
Sa dwa dziela Henryka Sienkiewicza, ktore przecietnemu Czytelnikowi pozostaja ciagle malo znane, nie tylko dlatego ze do nich nie siegal, ale nawet byc moze o nich nie slyszal. To Wiry i Listy z Afryki. Dlaczego nie slyszal? Dlatego ze o nich nie mowiono i nie pisano; nie czytal, bo po prostu przez pewien czas nie byly publikowane. Owszem znalezc je mozna w wydaniu zbiorowym (1948-1955), ale potem zapadla glucha cisza. Niestety, ta przerwa kilkupokoleniowa zrobila swoje, Listy z Afryki do szerszej swiadomosci nie wrocily, podzielily los ksiazek, o ktorych sie nie pisze i nad ktorymi sie nie dyskutuje. Czasem tylko jakis "krytyk literacki" machnie lekcewazaco reka, ze sa to rzeczy slabe, ktore Sienkiewiczowi sie nie udaly. Okres, w ktorym zaprzestano wznawiania obu dziel Sienkiewicza, odznaczal sie duza czujnoscia ideologiczna. Oficjalnie dzialala cenzura, ktorej zadaniem bylo zwalczanie przeciwnika wprost lub posrednio. Mozna bylo wen uderzyc, a mozna bylo go przemilczec lub nie dac dojsc do glosu. W przypadku sztuki, a zwlaszcza literatury, oznaczalo to w praktyce brak zgody na wydanie dziela lub limitowanie nakladu. Niektore pozycje - a byla to ciagle epoka, w ktorej telewizja jeszcze nie zawlaszczyla swiadomosci spolecznej i zyly pokolenia, ktore umialy i lubily czytac ksiazki - ukazywaly sie wielokrotnie i we wrecz astronomicznych nakladach, 100 czy nawet 200 tys. Inne mialy naklad niski, 500 lub tysiac egzemplarzy. Byly tez i takie, ktore w ogole sie nie ukazywaly. Do tych ostatnich naleza wlasnie Wiry i Listy z Afryki naszego laureata Nagrody Nobla. Powod, dla ktorego nie wznawiano Wirow, jest jasny: Sienkiewicz przeprowadza tam druzgocaca krytyke socjalizmu i komunizmu. Ta krytyka nie mogla byc na reke inzynierom nowego porzadku spolecznego opartego wlasnie na gloryfikowanym komunizmie i socjalizmie. Gdy system upadl, wrocily tez i Wiry. Ale dlaczego nie wrocily Listy? Dlaczego wowczas blokowano niewinne z pozoru Listy z Afryki, i po dzis dzien nie doczekaly sie one wznowienia? Jest kilka punktow, na ktore warto zwrocic uwage. Sienkiewicz jako przenikliwy obserwator rozpoznal glebsze tlo i mechanizm niewolnictwa Murzynow. Wedle wykladni obowiazujacej w czasach komunizmu, ale i dzis, pod panowaniem politycznej poprawnosci, odpowiedzialny za niewolnictwo jest bialy czlowiek. Tymczasem Sienkiewicz zwrocil uwage, ze najpierw niewolnictwo kwitlo wsrod samych Murzynow: "Murzyni takze posiadaja swoich Murzynow, a niewolnicy swoich niewolnikow", a przed bialymi byli Arabowie, ktorzy co najmniej od X wieku bez wiekszych problemow sciagali Murzynow do swoich krajow, nie droga lapanki czy polowania, ale wykupujac ich od innych Murzynow. Z drugiej strony czarna legenda otoczono misje katolickie, gdy w rzeczywistosci niosly one, poza Dobra Nowina, wysoka kulture, pomagajac zalagodzic napiecia miedzyludzkie, zadbac o szkolnictwa, nauczyc korzystania z owocow ziemi. "Gdzie jest misja, tam kraj wyglada inaczej; chaty sa obszerniejsze, Murzyn karmi sie lepiej, odziewa lepiej, kultura jest wyzsza, produkcja znaczniejsza." Co wiecej, Sienkiewicz z calym obiektywizmem podkresla pozytywna role, jaka wowczas odgrywali kolonizatorzy, porzadkujac zycie spoleczne, znoszac niewolnictwo i hamujac islamizacje pod przymusem: "Arabowie zostali rozproszeni; islam nie moze byc juz narzucany z gory niewolnikom, bo nowi wladcy zniesli niewolnictwo nie tylko na papierze - wiec przynajmniej nie rozszerza sie tak jak dawniej". (...) Piotr Jaroszynski

BOOK DETAILS

PUBLISHER
EDITION
© 2016
TYPE
Paperback
ISBN
9788360840177
LANGUAGE
Polish
PAGES
199
KEYWORDS
MOJOS
!
Is this book important to you?
Be the first to give mojo to it!
REVIEWS
!
There have been no reviews for this book yet...
Be the first one to write a review!